Zaparcia u osób w podeszłym wieku

Zaparcie to utrudnione lub nieczęsta oddawanie stolca (rzadziej niż 2 razy na tydzień).

Częstość zaparć wzrasta wraz z wiekiem. Przyczyną zaparć u osób w wieku podeszłym  nie są jedynie zaburzenia motoryki jelita grubego,  ale  przede wszystkim:

  • niska aktywność  ruchowa związana z pobytem w łóżku (unieruchomienie, niepełnosprawność);
  • niewystarczająca zawartość błonnika w diecie spowodowana m.in. pogorszeniem żucia pokarmów, –  niewystarczająca ilość przyjmowanych płynów;
  • współtowarzyszące choroby np. neurologiczne, nowotworowe, niedrożność jelit , cukrzyca;
  • stosowanie leków działających zapierająco np.  trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne , opiaty, żelazo, antagoniści wapnia, leki przeciwdrgawkowe.

Ponadto, w niektórych schorzeniach np. w chorobie Parkinsona – w wieku podeszłym częściej występujące zaparcia związane są z wolniejszym tranzytem jelitowym, upośledzoną relaksacją zwieracza odbytu oraz stosowanymi w tej chorobie lekami (przeciwcholinergiczne , dopaminergiczne).

Zaparcia są również często przyczyną nietrzymania stolca na skutek wklinowania mas kałowych i przeciekania wokół nich płynnego stolca. Stąd  szybka diagnoza oparta na pełnym badaniu fizykalnym ( w tym per rectum)  i usunięcie tej odwracalnej przyczyny (tzn. ewakuacja mas kałowych)umożliwia powrót do normalnego funkcjonowania pacjenta.

Leczenie zaparć w wieku podeszłym polega na:

  • zwiększeniu aktywności fizycznej;
  • odpowiedniej diety np. zwiększonej podaży błonnika (owoce, warzywa, otręby), płynów, unikanie używek, czekolady;
  • stosowanie środków zmiękczające stolec (parafina).

W przypadku braku poprawy należy rozważyć  środki przeczyszczające: pęczniejące (np. siemię lniane), osmotyczne (np. lactulosa), niekiedy pomocne jest wykonanie  lewatywy, zastosowanie enemy  bądź  czopki glicerynowe.

Należy jednak pamiętać, że osoby starsze są predysponowane do rozwoju odwodnienia i zespołu złego wchłaniania,  dlatego leki przeczyszczające należy stosować u tych pacjentów  bardzo ostrożnie.

Niekiedy tło zaparć ma podłoże psychogenne związane z silnym stresem czy depresją. Stąd leczenie zaparć u osób w podeszłym wieku może wymagać opieki wielospecjalistycznej: lekarza geriatry, dietetyka i psychologa.

1 komentarz

Zostaw komentarz

15 − 13 =