Endoskopia, to ogólna nazwa wielu zabiegów diagnostyczno-leczniczych stosowanych w medycynie, polegających na badaniu wnętrza ciała przy wykorzystaniu endoskopów, czyli aparatów umożliwiających doprowadzenie światła oraz optyki do wnętrza przewodu pokarmowego, oddechowego oraz innych jam ciała.

 

GASTROSKOPIA

Gastroskopia (gastrofiberoskopia, a ściśle esofagogastroduodenoskopia lub panendoskopia) jest małoinwazyjnym badaniem diagnostycznym pozwalającym ocenić wizualnie górny odcinek przewodu pokarmowego – od przełyku, poprzez żołądek do początkowego odcinka dwunastnicy. Podczas gastroskopii zostaje również pobrany wycinek do oceny histopatologicznej. Ponadto, gastroskopia daje także możliwość wykonania endoskopowo niektórych zabiegów, jak np. tamowanie krwawień czy usuwanie polipów.

Wykonanie gastroskopii należy rozważyć w następujących sytuacjach:

  • wystąpienia dolegliwości z górnego odcinka przewodu pokarmowego (ból/trudność w przełykaniu, ból w nadbrzuszu, zgaga, niestrawność, nudności, wymioty, odbijania);
  • stwierdzenia nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych, jak niewyjaśniona niedokrwistość, dodatni test na krew utajoną w stolcu;
  • wystąpienia utraty masy ciała, pomimo braku zmian w stylu życia;
  • objawów krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego (tzn. krwawe wymioty, smoliste stolce).

Ponadto wykonanie gastroskopii należy rozważyć u każdej osoby powyżej 45 roku, których krewni chorowali na nowotwory – szczególnie z przewodu pokarmowego.

Gastroskop ma formę giętkiego węża z głowicą zawierającą pokrętła do manipulowania ruchomą końcówką, na której znajduje się kamera i ujście kanału roboczego, przez który wprowadza się przyrządy (np. szczypczyki do pobrania wycinków błony śluzowej), a także kanału, przez który wpompowywane jest powietrze. Poprzez światłowody do wnętrza ciała doprowadzane jest oświetlenie.

Badanie wykonuje lekarz w warunkach pracowni endoskopowej, przy asyście wykwalifikowanej pielęgniarki. W trakcie badania lekarz ogląda wnętrze narządów na ekranie monitora. Cała procedura zajmuje ok. 20 min.

 

KOLONOSKOPIA

Kolonoskopia (kolonofiberoskopia) jest małoinwazyjnym badaniem diagnostycznym pozwalającym ocenić wizualnie wnętrze jelita grubego oraz końcowego odcinka jelita krętego oraz pobrać wycinki na badanie histopatologiczne. Kolonoskopia daje także możliwość wykonania endoskopowo niektórych zabiegów, jak np. tamowanie krwawień czy usuwanie polipów.

Badanie należy rozważyć w następujących sytuacjach:

  • pojawienie się dolegliwości z dolnego odcinka przewodu pokarmowego (ból brzucha – szczególnie zależny od wypróżnienia/oddawania gazów, zaburzenia wypróżnienia – zaparcie/przewlekła biegunka);
  • stwierdzenie nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych, jak niewyjaśniona niedokrwistość, dodatni test na krew utajoną w stolcu;
  • wystąpienie utraty masy ciała, która wystąpiła pomimo braku zmian w stylu życia;
  • patologiczne domieszki w stolcu (krew/śluz).

Ponadto wykonanie kolonoskopii należy rozważyć u każdej osoby powyżej 45 roku życia, których krewni chorowali na nowotwory – szczególnie dotyczące przewodu pokarmowego.

Kolonoskop ma formę giętkiego węża z głowicą zawierającą pokrętła do manipulowania ruchomą końcówką, na której znajduje się kamera i ujście kanału roboczego, przez który wprowadza się przyrządy (np. szczypczyki do pobrania wycinków błony śluzowej), a także kanału, przez który wpompowywane jest powietrze. Poprzez światłowody do wnętrza ciała doprowadzane jest oświetlenie.

Badanie wykonuje lekarz w warunkach pracowni endoskopowej, przy asyście wykwalifikowanej pielęgniarki.  W trakcie badania lekarz ogląda wnętrze jelita na ekranie monitora. Cała procedura – w zależności od warunków anatomicznych i przygotowania pacjenta zajmuje od 15 do ok. 90 min.