Inne metody pomiaru ilości tkanki tłuszczowej:

-BIA, TOBEC, DXA- bardziej wiarygodne u sportowców,

-obwód tali, obwód bioder

– fałdy tłuszczowe

Dlaczego otyłość to problem?

Choroba otyłościowa to przewlekła choroba, która może prowadzić do licznych powikłań, m.in. do:

• cukrzycy typu 2   
• nadciśnienia tętniczego i problemów z sercem
• zaburzeń gospodarki lipidowej
• chorób wątroby (stłuszczenie, zapalenie, marskość wątroby; kamica żółciowa)
• zaburzeń hormonalnych
• problemów ze stawami i kręgosłupem
• obniżonej samooceny, depresji, wykluczenia społecznego

Musimy pamiętać, ze dzieci z otyłością często pozostają również otyłe w dorosłości.

Najczęstsze przyczyny Otyłości u dzieci 

• nadmiar kalorii  w diecie (słodkie napoje, słodycze, fast food)
• nieregularne posiłki, podjadanie miedzy posiłkami 
• mało ruchu, 
• dużo czasu przed ekranem Tv czy komputera bądź telefonu 
• brak snu
• czynniki rodzinne (nawyki, nie „geny” same w sobie)

Co możesz zrobić jako rodzic otyłego dziecka?

 Żywienie

• regularne posiłki (3 główne + 1–2 przekąski)
• woda zamiast soków i napojów
• warzywa  bez ograniczeń, najlepiej do każdego posiłku; owoce z umiarem, najlepiej do godz 16 ( wskazane owoce o niskim indeksie glikemicznym)
• ograniczenie słodyczy (nie jako nagroda!)- 1-2x w tygodniu, nie codziennie!!!
• jedzenie przy stole, nie przed ekranem
• spożywanie 70% kalorii do godz. 16, ostatni posiłek o godz 19

Ruch

• minimum 60 minut aktywności dziennie (nie musi być sport — spacer, rower, zabawa)
• ograniczenie ekranów (najlepiej max 1–2 h dziennie)

 Sen

• niedobór snu sprzyja tyciu
• stałe pory snu i wstawania

Czego NIE robić jako rodzic  u otyłego dziecka 

❌ nie stosować diet odchudzających bez specjalisty
❌ nie zawstydzać dziecka
❌ nie skupiać się na wadze — skup się na zdrowych nawykach całej rodziny

Kiedy wskazane jest zgłoszenie się do lekarza z otyłym dzieckiem?

Każde otyłe dziecko powinno zgłosić się do lekarza.

Szczególny niepokój powinien budzić:

• szybki przyrost  masy ciała
• zahamowanie tempa wzrastania
• gwałtownie nasilający się hirsutyzm, trądzik
• pogarszające się samopoczucie, męczliwość, senność, zaparcia
• przewlekle obniżony nastrój, podejrzenie depres

Najczęstszą przyczyną otyłości jest nadmiar kalorii w diecie (otyłość prosta), ale należy pamiętać o otyłości wtórnej wynikającej z innych przyczyn:

– endokrynologicznych: np. zespół Cusinga, ciężka niedoczynność tarczycy,

– genetycznych: otyłości monogenowe < 1% (LEP, POMC, PCSK-1- możliwość leczenia przyczynowego, LEPR, MC4R), zespoły genetyczne z otyłością.

Otyłość monogenową należy podejrzewać jeśli jest ona znaczna od najmłodszych lat dziecka ( < 5 r.ż).

– jatrogennych ( leki).

Leczenie otyłości prostej to przede wszystkim zdrowy tryb życia całej rodziny otyłego dziecka:  zdrowa zbilansowana dieta, aktywność fizyczna, sen. 

Pomocne w tym jest wsparcie:

– dietetyka,

– psychologa- zwłaszcza jeśli przewlekle obniżony nastrój, obniżona samoocena, brak motywacji zmiany stylu życia.

Jeśli postępowanie behawioralne j.w. zawodzi dostępna jest farmakoterapia:

– Saxenda  – iniekcje podskórne 1x dziennie > 6 r.ż

– Wegovy – iniekcje  podskórne 1x  w tygodniu > 12 r.ż

Jak rozmawiać z dzieckiem o otyłości? 

Rozmowa z dzieckiem o wadze, jedzeniu czy otyłości jest bardzo delikatna. 

To, jak powiesz, jest ważniejsze niż co powiesz. 

Kilka sugestii jak powinna odbyć się taka rozmowa : 

1. Zacznij od zdrowia, nie od wyglądu

❌ „Musisz schudnąć”
✅ „Chcę, żebyś miał/miała więcej energii i czuł/a się dobrze”

Dziecko nie powinno mieć wrażenia, że „jest problemem”.

2. Mów „my”, nie „ty”

❌ „Jesz za dużo słodyczy”
✅ „Spróbujmy razem jeść więcej rzeczy, które dają nam siłę”

Zmiana ma dotyczyć całej rodziny, nie tylko dziecka.

3. Zadawaj pytania i słuchaj

Przykłady:

• „Jak się czujesz na WF-ie?”
• „Czy coś w jedzeniu w szkole jest dla ciebie trudne?”
• „Co lubisz jeść, po czym masz więcej energii?”

Nie przerywaj, nie poprawiaj od razu.

4. 4. Nigdy nie zawstydzaj

❌ komentarze o brzuchu, ubraniach, porównania z innymi
❌ „Jak tak będziesz jadł, to…”

Pamiętaj, że zawstydzanie zwiększa ryzyko zaburzeń odżywiania.

5. 5. Chwal wysiłek, nie efekt

❌ „Schudłeś, super”
✅ „Super, że poszedłeś na spacer”
✅ „Widzę, że próbujesz nowych warzyw”

Dziecko nie ma kontroli nad wagą – ma kontrolę nad zachowaniem.

6. Ustalcie małe, konkretne zmiany

Zamiast: „od jutra zdrowo”
➡️ „Przez ten tydzień pijemy wodę do kolacji”
➡️ „W weekend idziemy razem na rower”

Małe kroki = poczucie sukcesu.

7. Jeśli dziecko reaguje złością lub smutkiem

Powiedz:

„Widzę, że to trudne. Nie chcę cię zmieniać — chcę ci pomóc czuć się lepiej.”

Czasem potrzeba kilku rozmów, nie jednej.

8. 8. Dostosuj swoja rozmowę do wieku

• przedszkolak: „Jedzenie pomaga nam rosnąć i biegać”
• dziecko szkolne: „Niektóre jedzenie daje energię na naukę i sport”
• nastolatek: rozmowa partnerska, bez wykładów