Dlaczego witaminę D podaje się z K2?

Dlaczego witaminę D podaje się razem z K2?

Witamina D i K2 - dłoń z kapsułkami witaminy D3 i K2, szklanka wody i talerz z łososiem, jajkiem, serem i jarmużem

Listopad, szaro, słońca coraz mniej. W aptece na półce z witaminą D coraz częściej widzisz napis „D3 + K2”. Czy to tylko moda, czy te dwie witaminy naprawdę powinny iść w parze?

W skrócie: witamina D sprawia, że do krwi trafia więcej wapnia, a witamina K2 pomaga skierować go tam, gdzie jest potrzebny ‑ do kości, a nie do ścian naczyń krwionośnych. Wyjaśniamy, jak to działa, kiedy takie połączenie ma sens i kto powinien zachować ostrożność.

Witamina D ‑ dlaczego zimą jej brakuje?

Witamina D działa w organizmie podobnie jak hormon. Wytwarzamy ją głównie w skórze pod wpływem słońca. W Polsce od października do marca słońce jest jednak zbyt nisko, żeby skóra mogła jej wytworzyć wystarczająco dużo. Z samego jedzenia ‑ tłustych ryb morskich czy żółtek jaj ‑ trudno pokryć całe zapotrzebowanie.

Witamina D:

  • zwiększa wchłanianie wapnia i fosforu z jelit,
  • pomaga utrzymać mocne kości i zęby,
  • wspiera pracę mięśni,
  • bierze udział w prawidłowym działaniu układu odpornościowego.

O tym, jak może objawiać się jej niedobór, pisaliśmy we wpisie Objawy niedoboru witaminy D3.

Witamina K2 ‑ mniej znana, ale ważna

Witamina K kojarzy się głównie z krzepnięciem krwi. Występuje jednak w dwóch głównych postaciach:

  • witamina K1 ‑ znajdziesz ją w zielonych warzywach liściastych (szpinak, jarmuż, brokuły, sałata). Działa przede wszystkim w wątrobie i odpowiada za prawidłowe krzepnięcie krwi,
  • witamina K2 ‑ jest w produktach fermentowanych i niektórych produktach zwierzęcych (japońskie natto, sery dojrzewające, żółtka jaj). W niewielkiej ilości wytwarzają ją też bakterie jelitowe. To ona działa głównie w kościach i naczyniach krwionośnych.

W suplementach najczęściej spotkasz postać MK-7, która długo utrzymuje się w organizmie.

Jak witaminy D i K2 działają razem?

Najprościej wyobrazić to sobie tak: witamina D „przywozi” wapń, a witamina K2 mówi mu, gdzie ma się „rozpakować”.

1. Witamina D zwiększa ilość wapnia

Dzięki niej z pożywienia wchłania się więcej wapnia. Witamina D pobudza też organizm do wytwarzania białek, które tym wapniem zarządzają.

2. Witamina K2 „włącza” te białka

Białka te zaczynają działać dopiero wtedy, gdy zostaną aktywowane przez witaminę K. Najważniejsze z nich to:

  • osteokalcyna ‑ pomaga wbudowywać wapń w kości,
  • białko MGP ‑ hamuje odkładanie się wapnia w ścianach tętnic i w tkankach miękkich.

3. Wapń trafia tam, gdzie powinien

Gdy witaminy K jest za mało, część tych białek pozostaje nieaktywna. Dlatego przy suplementacji witaminy D, zwłaszcza w większych dawkach, coraz częściej łączy się ją z witaminą K2.

Czy witaminę D zawsze trzeba brać z K2?

Nie zawsze. Dla wielu osób wystarczy sama witamina D w dawce dobranej do wieku i masy ciała ‑ szczególnie jeśli w diecie regularnie pojawiają się warzywa liściaste, sery i produkty fermentowane.

Połączenie D3 + K2 ma mocne uzasadnienie w tym, jak działa organizm. Badania nad tym, jak bardzo zmniejsza ono ryzyko złamań czy chorób serca, wciąż jednak trwają.

O dodaniu witaminy K2 warto porozmawiać z lekarzem szczególnie wtedy, gdy:

  • przyjmujesz witaminę D w większych dawkach lub przez dłuższy czas,
  • masz osteopenię lub osteoporozę albo przebyte złamanie,
  • jesteś po menopauzie lub masz ponad 65 lat,
  • w Twojej diecie rzadko pojawiają się warzywa, sery i kiszonki,
  • masz problemy z wchłanianiem, np. przy chorobach jelit lub po operacjach przewodu pokarmowego.

Uwaga! Kto powinien zachować ostrożność?

Przyjmujesz leki przeciwkrzepliwe, takie jak acenokumarol lub warfaryna? Nie zaczynaj brać witaminy K2 ani innych preparatów z witaminą K na własną rękę. Witamina K osłabia działanie tych leków i może zmienić wynik INR. Zawsze skonsultuj to z lekarzem prowadzącym.

Rozmowa z lekarzem przed suplementacją jest potrzebna także, gdy:

  • chorujesz na nerki lub masz kamicę nerkową,
  • masz podwyższony poziom wapnia we krwi,
  • chorujesz na sarkoidozę lub choroby przytarczyc,
  • jesteś w ciąży lub karmisz piersią,
  • suplementacja dotyczy dziecka ‑ wtedy dawkę zawsze ustala pediatra.

Jak przyjmować witaminę D i K2?

  • Z posiłkiem zawierającym tłuszcz ‑ obie witaminy rozpuszczają się w tłuszczach, więc najlepiej wchłaniają się np. do śniadania lub obiadu.
  • Regularnie ‑ codziennie o podobnej porze. Pominiętej dawki nie trzeba nadrabiać podwójną.
  • Czytaj etykiety ‑ sprawdź, ile jednostek (j.m.) witaminy D i ile mikrogramów (µg) witaminy K2 zawiera jedna kapsułka.
  • Licz wszystkie źródła ‑ witamina D bywa też w multiwitaminach, tranie czy preparatach z wapniem. Dawki się sumują.
  • Więcej nie znaczy lepiej ‑ nie zwiększaj dawki na własną rękę.

Polskie zalecenia dla zdrowych dorosłych przewidują zwykle 800-2000 j.m. witaminy D na dobę od września do kwietnia, a u osób, które latem rzadko bywają na słońcu ‑ przez cały rok. Seniorzy, osoby z otyłością czy z chorobami przewlekłymi mogą potrzebować innej dawki, dlatego najlepiej dobrać ją razem z lekarzem.

Zbadaj poziom witaminy D

Dawkę najłatwiej dobrać, gdy znasz swój wynik. Poziom witaminy D sprawdza się prostym badaniem krwi ‑ oznaczeniem 25(OH)D.

Orientacyjne wartości według polskich zaleceń:

  • poniżej 20 ng/ml ‑ niedobór,
  • 20-30 ng/ml ‑ stężenie niewystarczające,
  • 30-50 ng/ml ‑ stężenie optymalne,
  • 50-100 ng/ml ‑ stężenie wysokie,
  • powyżej 100 ng/ml ‑ ryzyko działań toksycznych.

Wynik zawsze warto omówić z lekarzem ‑ to on oceni, czy i jaka suplementacja jest potrzebna.

Objawy przedawkowania witaminy D

Przedawkowanie zdarza się rzadko, najczęściej przy długim przyjmowaniu bardzo dużych dawek bez kontroli. Nadmiar witaminy D podnosi poziom wapnia we krwi, co może powodować:

  • nudności, wymioty i brak apetytu,
  • zaparcia,
  • silne pragnienie i częste oddawanie moczu,
  • osłabienie, rozdrażnienie i bóle głowy,
  • kamicę nerkową,
  • zaburzenia rytmu serca.

Jeśli przyjmujesz wysokie dawki i pojawiły się takie objawy, skontaktuj się z lekarzem.

Najczęstsze pytania o witaminę D i K2

Czy witamina K2 zagęszcza krew?

U zdrowych osób witamina K w zalecanych dawkach nie powoduje nadmiernego krzepnięcia ani zakrzepów. Ostrożność dotyczy przede wszystkim osób, które przyjmują leki przeciwkrzepliwe z grupy antagonistów witaminy K (acenokumarol, warfaryna) ‑ u nich witamina K może osłabiać działanie leku.

Czy mogę brać samą witaminę D, bez K2?

Tak. Dla wielu osób sama witamina D w odpowiedniej dawce jest wystarczająca. Połączenie z K2 nie jest obowiązkowe ‑ to rozwiązanie, które warto rozważyć z lekarzem.

Czy wystarczy zdrowa dieta?

Witaminę K2 można częściowo dostarczać z jedzeniem: z serów dojrzewających, żółtek jaj, kiszonek i innych produktów fermentowanych. Z witaminą D jest trudniej ‑ nawet przy diecie bogatej w ryby jesienią i zimą zwykle potrzebna jest suplementacja.

Czy latem też trzeba ją przyjmować?

Jeśli od maja do września codziennie spędzasz co najmniej 15 minut na słońcu między 10 a 15, z odkrytymi przedramionami i nogami i bez filtra, skóra może wytworzyć wystarczającą ilość witaminy D. Seniorzy oraz osoby, które rzadko wychodzą na słońce, zwykle potrzebują suplementacji przez cały rok.

Podsumowanie

Witaminy D i K2 dobrze się uzupełniają: witamina D dba o to, by organizm miał wystarczająco dużo wapnia, a witamina K2 pomaga wbudować go w kości i chroni naczynia przed jego odkładaniem. Takie połączenie nie jest jednak potrzebne każdemu, a w niektórych sytuacjach ‑ zwłaszcza przy lekach przeciwkrzepliwych ‑ wymaga konsultacji z lekarzem.

Nie wiesz, jaką dawkę wybrać albo czy K2 jest Ci potrzebna? Zbadaj poziom witaminy D i omów wynik z lekarzem.

Umów konsultację

W Centrum Medycznym PRZYJAŹNI we Wrocławiu dobór suplementacji witaminy D i K2 możesz omówić z naszymi lekarzami:

Zarejestruj się online lub zadzwoń.

Serdecznie ZAPRASZAMY do Centrum Medycznego Przyjaźni na konsultacje.

Nasi lekarze, którzy na co dzień pracują w szpitalach, skutecznie pomogą w terapii.
Zadzwoń i umów się na wizytę: 71 300 12 72 lub 71 300 12 73

Wszelkie informacje przedstawione w witrynie są publikowane i dystrybuowane wyłącznie w celach informacyjnych i nie mogą być traktowane ani zastąpić konsultacji lekarskiej i badania lekarskiego. Niedopuszczalne jest korzystanie z tych informacji jako źródła wiedzy dla samodzielnej terapii i diagnozowania chorób.
Centrum Medyczne PRZYJAŹNI nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za pogorszenie stanu zdrowia spowodowane odstąpieniem od konsultacji lekarskich i stosowaniem praktyk leczniczych wdrażanych na własną rękę.