Objawy zawału u kobiety są inne
Objawy zawału u kobiety są inne niż u mężczyzny

Zawał serca kojarzy się z obrazem z filmu: mężczyzna nagle łapie się za klatkę piersiową i osuwa na ziemię. U kobiet zawał często wygląda zupełnie inaczej. Zamiast silnego bólu pojawia się duszność, mdłości, ból pleców albo nagłe, ogromne zmęczenie. Łatwo uznać to za zatrucie, stres czy przemęczenie i przeczekać. A w zawale liczy się każda minuta.
W skrócie: ucisk lub ból w klatce piersiowej to także u kobiet najczęstszy objaw zawału. Kobiety częściej mają jednak przy tym inne, mniej oczywiste dolegliwości, a czasem tylko je. Jeśli podejrzewasz zawał, od razu dzwoń pod 112.
Choroby serca to nie tylko „męski” problem
Choroby serca i naczyń to najczęstsza przyczyna zgonów kobiet w Europie. Odpowiadają za ok. 45% zgonów kobiet. W Polsce kobiety znacznie częściej umierają z powodu chorób serca niż raka piersi. Mimo to wiele z nas wciąż myśli, że zawał to choroba mężczyzn.
Przed menopauzą serce kobiety w pewnym stopniu chronią estrogeny. Po menopauzie ta ochrona słabnie, a ryzyko zawału szybko rośnie. Dlatego kobiety chorują średnio ok. 10 lat później niż mężczyźni. Później nie znaczy jednak rzadziej.
Więcej o tym, czym jest zawał i jak mu zapobiegać, przeczytasz we wpisie Zawał serca: jak rozpoznać i zapobiegać.
Dlaczego zawał u kobiety wygląda inaczej?
Lekarze wskazują kilka powodów:
- Wiek. Kobiety mają zawał zwykle później, często po 65. roku życia, gdy chorują już na nadciśnienie czy cukrzycę. Te choroby mogą zmieniać objawy.
- Małe naczynia serca. U kobiet częściej chorują drobne naczynia serca, a nie tylko duże tętnice wieńcowe. Daje to mniej typowe objawy, a badania nie zawsze pokazują wyraźne zwężenie.
- Cukrzyca. Cukrzyca uszkadza nerwy, więc ból bywa słabszy. Zawał może wtedy dawać głównie duszność lub osłabienie.
- Przeczekiwanie objawów. Kobiety częściej tłumaczą sobie dolegliwości stresem, zmęczeniem albo żołądkiem i później wzywają pomoc. Często najpierw myślą o rodzinie i obowiązkach, a dopiero na końcu o sobie.
Objawy zawału u kobiet
Objawy mogą pojawić się nagle albo narastać przez kilka godzin. Mogą też na chwilę ustąpić i wrócić. Zwróć uwagę na:
1. Ucisk, ściskanie lub dyskomfort w klatce piersiowej
To wciąż najczęstszy objaw zawału, także u kobiet. Nie zawsze jest to silny ból. Kobiety opisują go jako ucisk, pieczenie, ciężar albo „coś dziwnego” za mostkiem. Trwa dłużej niż kilka minut albo wraca.
2. Duszność
Brak tchu, uczucie, że nie można nabrać powietrza, zadyszka przy zwykłych czynnościach. Duszność może pojawić się razem z bólem w klatce albo zupełnie bez niego.
3. Nudności, wymioty, niestrawność
Mdłości, wymioty, pieczenie w nadbrzuszu czy uczucie przejedzenia łatwo pomylić z zatruciem lub zgagą. Gdy pojawiają się nagle, bez wyraźnej przyczyny, razem z osłabieniem lub dusznością, nie lekceważ ich.
4. Ból ramion, pleców, szyi albo szczęki
Ból może promieniować do jednego lub obu ramion, do pleców (także między łopatki), szyi, żuchwy albo górnej części brzucha. Czasem boli tylko w tych miejscach, a w klatce piersiowej wcale.
5. Nietypowe zmęczenie, zimny pot, zawroty głowy
Nagłe, ogromne zmęczenie i osłabienie, zimny, lepki pot, zawroty głowy, uczucie, że zaraz się zemdleje. Niektóre kobiety mówią też o silnym lęku i poczuciu, że „dzieje się coś złego”.
Sygnały na kilka dni przed zawałem
U części kobiet na kilka dni, a nawet tygodni przed zawałem pojawiają się dolegliwości, które łatwo zrzucić na przemęczenie: niezwykłe zmęczenie, kłopoty ze snem, zadyszka przy wysiłku, który wcześniej nie sprawiał trudności, niestrawność czy niepokój. Jeśli zauważysz u siebie takie zmiany, a masz czynniki ryzyka chorób serca, umów się do lekarza i nie odkładaj tego.
Uwaga! Kiedy dzwonić pod 112?
Dzwoń pod 112 od razu, jeśli ucisk, ból lub dyskomfort w klatce piersiowej trwa dłużej niż kilka minut albo wraca. Tym bardziej, gdy towarzyszy mu duszność, zimny pot, nudności, ból promieniujący do ramion, pleców lub szczęki albo nagłe osłabienie. Nie czekaj, aż „przejdzie”. Lepiej, żeby karetka przyjechała niepotrzebnie, niż za późno.
Podejrzewasz zawał? Co robić
- Od razu dzwoń pod 112 (lub 999). Powiedz, jakie masz objawy i od kiedy.
- Nie jedź sama do szpitala i nie prowadź samochodu. W karetce jest sprzęt i leki, a ratownicy mogą zrobić EKG już w domu.
- Usiądź lub półsiedź, rozluźnij ubranie i ogranicz ruch do przyjazdu karetki.
- Otwórz drzwi wejściowe i, jeśli możesz, poproś kogoś, żeby został z Tobą.
- Aspirynę weź tylko wtedy, gdy zaleci ją dyspozytor. Nie bierz na własną rękę innych leków.
- Jeśli chora osoba straci przytomność i nie oddycha prawidłowo, zacznij resuscytację (30 uciśnięć klatki piersiowej i 2 oddechy) i poproś o przyniesienie defibrylatora AED. Dyspozytor poprowadzi Cię krok po kroku.
W szpitalu lekarze jak najszybciej udrażniają zamkniętą tętnicę, najczęściej w czasie koronarografii. Im wcześniej zacznie się leczenie, tym więcej mięśnia sercowego da się uratować. O pierwszej pomocy przy zawale piszemy więcej we wpisie Zawał serca: symptomy i pierwsza pomoc.
Kto jest w grupie ryzyka?
Ryzyko zawału zwiększają u kobiet te same czynniki co u mężczyzn:
- nadciśnienie tętnicze,
- wysoki cholesterol, zwłaszcza frakcji LDL,
- cukrzyca, która u kobiet zwiększa ryzyko zawału bardziej niż u mężczyzn,
- palenie papierosów,
- nadwaga (zwłaszcza tłuszcz na brzuchu) i mało ruchu,
- choroby serca w rodzinie: zawał u ojca lub brata przed 55. rokiem życia albo u matki lub siostry przed 65. rokiem życia,
- przewlekły stres i depresja.
Są też czynniki, które dotyczą tylko kobiet:
- menopauza, zwłaszcza wczesna menopauza (przed 45. rokiem życia),
- nadciśnienie, stan przedrzucawkowy lub cukrzyca w ciąży, nawet jeśli po porodzie wszystko wróciło do normy,
- zespół policystycznych jajników (PCOS),
- choroby autoimmunologiczne, np. toczeń czy reumatoidalne zapalenie stawów, które częściej dotyczą kobiet,
- palenie papierosów przy antykoncepcji hormonalnej.
Jak dbać o serce?
Badania, które warto robić
- Ciśnienie tętnicze: mierz je co najmniej raz w roku. Wynik 140/90 mmHg lub wyższy to nadciśnienie, a już od 130/85 mmHg warto mierzyć je częściej i porozmawiać z lekarzem.
- Cholesterol (lipidogram): po 40. roku życia co najmniej raz na 5 lat, a częściej, jeśli wynik był nieprawidłowy, masz cukrzycę albo choroby serca w rodzinie.
- Cukier na czczo: po 45. roku życia co 3 lata, a przy nadwadze, nadciśnieniu czy cukrzycy w ciąży w przeszłości co roku. Prawidłowy wynik to 70-99 mg/dl.
- EKG: gdy masz objawy (kołatanie serca, zadyszkę przy wysiłku, bóle w klatce) albo czynniki ryzyka. Pamiętaj, że prawidłowe EKG zrobione „na spokojnie” nie wyklucza choroby serca.
- Obwód talii: u kobiet wynik powyżej 80 cm oznacza większe ryzyko chorób serca.
Szczególnie pilnuj badań po 50. roku życia i po menopauzie.
Codzienne nawyki
- Nie pal. Już po roku od rzucenia palenia ryzyko zawału wyraźnie spada.
- Ruszaj się co najmniej 150 minut w tygodniu, np. szybki spacer przez 30 minut 5 dni w tygodniu.
- Jedz więcej warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych i ryb, a mniej soli, słodyczy i tłustego mięsa.
- Dbaj o prawidłową masę ciała.
- Wysypiaj się i szukaj sposobów na stres.
- Ogranicz alkohol.
- Leki na ciśnienie, cholesterol czy cukrzycę bierz regularnie, także wtedy, gdy czujesz się dobrze.
Najczęstsze pytania o zawał u kobiet
Czy młoda kobieta może mieć zawał?
Tak, choć zdarza się to rzadziej. Ryzyko zwiększa m.in. palenie (zwłaszcza przy antykoncepcji hormonalnej), cukrzyca, rodzinnie wysoki cholesterol i choroby autoimmunologiczne. U młodych kobiet, także w ciąży i niedługo po porodzie, przyczyną zawału może być samoistne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej (SCAD). Zdarza się ono nawet u osób bez czynników ryzyka.
Czy zawał może przebiegać bez bólu w klatce piersiowej?
Tak. Częściej zdarza się to u kobiet, osób starszych i chorych na cukrzycę. Głównymi objawami bywają wtedy duszność, nudności, osłabienie albo ból pleców, szyi czy szczęki.
Jak odróżnić zawał od ataku paniki?
W domu nie da się tego zrobić pewnie, bo objawy są podobne: kołatanie serca, duszność, ucisk w klatce, pot. Atak paniki zwykle narasta przez kilka minut i sam mija. Jeśli jednak ból lub ucisk w klatce trwa, wraca albo masz czynniki ryzyka, dzwoń pod 112. Lepiej sprawdzić, niż żałować.
Co to jest zespół złamanego serca?
To nagłe osłabienie pracy serca po silnym stresie lub trudnym przeżyciu, np. po śmierci bliskiej osoby. Objawy są takie jak przy zawale, a chorują głównie kobiety po menopauzie. Zespół złamanego serca wymaga pilnej pomocy, tak samo jak zawał.
Podsumowanie
Zawał u kobiety nie zawsze zaczyna się od silnego bólu w klatce piersiowej. Duszność, mdłości, ból pleców lub szczęki, nagłe zmęczenie i zimny pot też mogą oznaczać, że serce nie dostaje krwi. Nie przeczekuj takich objawów i nie tłumacz ich stresem, tylko od razu dzwoń pod 112. A zanim cokolwiek się wydarzy, regularnie sprawdzaj ciśnienie, cholesterol i cukier.
Wyślij ten wpis mamie, siostrze i przyjaciółce. Może dzięki temu któraś z nich szybciej rozpozna zawał.
Umów konsultację
Masz nadciśnienie, cukrzycę, wysoki cholesterol, palisz albo w Twojej rodzinie były choroby serca? Umów się do internisty lub lekarza rodzinnego. Lekarz oceni Twoje ryzyko i zleci potrzebne badania. Przy nagłych objawach nie czekaj na wizytę, tylko dzwoń pod 112.
W naszym Gabinecie EKG wykonasz spoczynkowe EKG z opisem lekarskim, konsultację internisty połączoną z EKG oraz 24-godzinny Holter ciśnieniowy. Zapraszamy do naszych lekarzy:
Lek. Małgorzata Szela-Szumielewicz
internista
Lek. Paweł Stępniewski
internista
Dr n. med. Barbara Jednoróg
diabetolog, internista, nefrolog
Dr n. med. Eugenia Kik
endokrynolog, diabetolog
Zarejestruj się online lub zadzwoń.
Serdecznie ZAPRASZAMY do Centrum Medycznego Przyjaźni na konsultacje.
Nasi lekarze, którzy na co dzień pracują w szpitalach, skutecznie pomogą w terapii.
Zadzwoń i umów się na wizytę: 71 300 12 72 lub 71 300 12 73
Wszelkie informacje przedstawione w witrynie są publikowane i dystrybuowane wyłącznie w celach informacyjnych i nie mogą być traktowane ani zastąpić konsultacji lekarskiej i badania lekarskiego. Niedopuszczalne jest korzystanie z tych informacji jako źródła wiedzy dla samodzielnej terapii i diagnozowania chorób.
Centrum Medyczne PRZYJAŹNI nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za pogorszenie stanu zdrowia spowodowane odstąpieniem od konsultacji lekarskich i stosowaniem praktyk leczniczych wdrażanych na własną rękę.





