Kaszel palacza to nie norma

Kaszel palacza to nie norma – to może być POChP

Kaszel palacza to nie norma - starszy mężczyzna kaszle, zasłaniając usta chusteczką

Poranny kaszel, flegma, zadyszka na schodach. Wielu palaczy nazywa to „kaszlem palacza” i uważa za coś normalnego, bo płuca „muszą się oczyszczać”. To mit. Przewlekły kaszel i odkrztuszanie wydzieliny to objawy choroby, a nie oczyszczania się płuc. Mogą być pierwszym sygnałem POChP, czyli przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

W skrócie: POChP rozwija się latami i długo nie daje wyraźnych objawów, dlatego większość chorych nie wie, że choruje. Jeśli masz ponad 40 lat, palisz lub paliłeś i kaszlesz albo łapiesz zadyszkę, zapytaj lekarza o spirometrię. To proste, bezbolesne badanie, które pozwala wykryć chorobę wcześnie.

Czym jest POChP?

POChP to przewlekła choroba płuc, w której oskrzela stopniowo się zwężają, a powietrze coraz trudniej z nich wypływa. Lekarze nazywają to obturacją. Zmiany w płucach w dużej części nie cofają się i z czasem narastają.

Choroba zaczyna się po cichu. U palaczy pierwsze objawy, czyli przewlekły kaszel, odkrztuszanie wydzieliny i duszność przy wysiłku, pojawiają się zwykle po wielu latach palenia. Trzecia środa listopada to Światowy Dzień POChP – dzień, który ma przypominać, że tę chorobę można wykryć prostym badaniem.

3 na 4 chorych nie wie, że choruje

Szacuje się, że w Polsce na POChP choruje ok. 2 mln osób, ale tylko ok. 500 tys. wie o swojej chorobie i przyjmuje odpowiednie leki. Oznacza to, że mniej więcej 3 na 4 chorych nie ma diagnozy.

To ważne, bo nierozpoznana lub późno rozpoznana POChP może skrócić życie nawet o 10–15 lat. Im wcześniej choroba zostanie wykryta, tym więcej można zrobić, żeby spowolnić jej rozwój.

Co powoduje POChP?

Najważniejszą przyczyną jest dym tytoniowy. Ok. 80% przypadków POChP to skutek wieloletniego palenia papierosów – także biernego. Ryzyko zwiększają też:

  • zanieczyszczone powietrze, w tym smog,
  • pyły, dymy i opary chemiczne w miejscu pracy,
  • ciężkie infekcje dróg oddechowych w dzieciństwie.

Objawy POChP

Objawy narastają powoli, dlatego łatwo je zlekceważyć. Kaszel zrzuca się na papierosy, a zadyszkę na wiek albo brak kondycji. Zwróć uwagę na:

1. Przewlekły kaszel

Kaszel, który wraca codziennie lub prawie codziennie, często od wielu miesięcy. Na początku może pojawiać się tylko okresowo, z czasem staje się stały.

2. Odkrztuszanie flegmy, zwłaszcza rano

Wydzielina zalega w drogach oddechowych i jest odkrztuszana najczęściej po przebudzeniu.

3. Duszność przy wysiłku

Najpierw na schodach albo przy szybszym marszu, później przy coraz lżejszych czynnościach. Wiele osób nieświadomie zwalnia tempo i unika wysiłku, żeby jej nie odczuwać.

4. Świszczący oddech i ucisk w klatce piersiowej

Przy oddychaniu słychać świsty, pojawia się uczucie ściskania w klatce piersiowej.

5. Częste infekcje i zmęczenie

Infekcje dróg oddechowych wracają częściej i trwają dłużej niż kiedyś. Szybciej się męczysz, brakuje Ci sił na codzienne aktywności.

Spirometria – 6 sekund, które dużo mówią o płucach

POChP rozpoznaje się na podstawie spirometrii. To badanie, które mierzy, ile powietrza mieszczą płuca i jak szybko potrafisz je wydmuchać. Pozwala wykryć zwężenie oskrzeli nawet wtedy, gdy objawy są jeszcze niewielkie.

Jak wygląda badanie?

  • Siedzisz prosto, na nos zakłada się specjalny klips.
  • Szczelnie obejmujesz ustami ustnik spirometru.
  • Najpierw oddychasz spokojnie, potem bierzesz jak najgłębszy wdech i jak najmocniej wydmuchujesz powietrze. Wydech trwa ok. 6 sekund.
  • Próbę zwykle powtarza się 3 razy, żeby wynik był wiarygodny.
  • Czasem badanie powtarza się po podaniu leku rozszerzającego oskrzela (tzw. próba rozkurczowa). Pomaga to m.in. odróżnić POChP od astmy.

Spirometria jest bezpieczna i nie boli. Więcej o samym badaniu przeczytasz we wpisie Spirometria. Dlaczego warto ją wykonać po COVID-19?

Jak się przygotować?

  • Nie pal co najmniej 4 godziny przed badaniem, a najlepiej przez całą dobę.
  • Przez 2 godziny przed badaniem nie jedz obfitych posiłków.
  • Pół godziny przed badaniem unikaj intensywnego wysiłku.
  • Załóż wygodne ubranie, które nie uciska klatki piersiowej i brzucha.
  • Jeśli przyjmujesz leki wziewne, zapytaj lekarza, który zleca badanie, czy trzeba je wcześniej odstawić.

Kto powinien zrobić spirometrię?

  • osoby po 40. roku życia, które palą lub paliły papierosy,
  • osoby z przewlekłym lub nawracającym kaszlem,
  • osoby, które łapią zadyszkę przy wysiłku, mają świszczący oddech lub uczucie ucisku w klatce piersiowej,
  • osoby z częstymi infekcjami dróg oddechowych,
  • osoby narażone na pyły i dymy w pracy.

Uwaga! Kiedy od razu szukać pomocy?

Dzwoń pod 112, jeśli pojawi się nagła, silna duszność, która nie mija w spoczynku, sine usta, ból w klatce piersiowej albo tak duży brak tchu, że trudno mówić.

Jeśli chorujesz na POChP i nagle nasila się duszność lub kaszel, a plwocina zmienia kolor albo jest jej więcej, szybko skontaktuj się z lekarzem. To może być zaostrzenie choroby.

Jak się leczy POChP?

Zmian w płucach nie da się cofnąć, ale leczenie pozwala spowolnić rozwój choroby, złagodzić objawy i zmniejszyć częstość zaostrzeń.

  • Rzucenie palenia – to najskuteczniejszy sposób, by zahamować postęp POChP. Żaden lek nie zastąpi tego kroku.
  • Leki wziewne – rozszerzają oskrzela i ułatwiają oddychanie. Ważne, by prawidłowo używać inhalatora – technikę pokaże lekarz lub farmaceuta.
  • Ruch i ćwiczenia oddechowe – regularna aktywność pomaga zachować sprawność i lepiej radzić sobie z dusznością.
  • Unikanie dymu i smogu – także dymu z cudzych papierosów. W dni z wysokim poziomem smogu ogranicz wyjścia.

Rzuć palenie – nigdy nie jest za późno

Trzeci czwartek listopada to Światowy Dzień Rzucania Palenia. Dobry moment, żeby zacząć – bez względu na to, jak długo palisz.

  • Wyznacz konkretną datę i powiedz o niej bliskim.
  • Zastanów się, w jakich sytuacjach najczęściej sięgasz po papierosa, i zaplanuj, co zrobisz zamiast tego.
  • Zapytaj lekarza o leczenie, które ułatwia rzucenie palenia.
  • Skorzystaj ze wsparcia Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym: 801 108 108 (z telefonu komórkowego: 22 211 80 15).

Najczęstsze pytania o POChP

Czy POChP to to samo co astma?

Nie. Astma często zaczyna się w młodości, a jej objawy zmieniają się i dobrze reagują na leczenie. W POChP zwężenie oskrzeli jest trwałe i narasta z wiekiem, a chorują głównie palacze i byli palacze. Odróżnić te choroby pomaga spirometria z próbą rozkurczową.

Czy po rzuceniu palenia kaszel minie?

U wielu osób kaszel i ilość wydzieliny zmniejszają się w ciągu kilku tygodni lub miesięcy od rzucenia palenia. Jeśli kaszel się utrzymuje, zgłoś się do lekarza.

Nie palę, a kaszlę od miesięcy. Co to może być?

Przewlekły kaszel ma wiele możliwych przyczyn, m.in. astmę, refluks, spływanie wydzieliny z nosa po tylnej ścianie gardła czy działanie niektórych leków. POChP może się też rozwinąć u osób niepalących, np. narażonych na bierne palenie, smog lub pyły w pracy. Kaszel, który trwa dłużej niż 8 tygodni, zawsze wymaga konsultacji lekarskiej.

Czy spirometria boli?

Nie. To bezpieczne, nieinwazyjne badanie. Wymaga tylko kilku mocnych wydechów, które mogą na chwilę zmęczyć.

Podsumowanie

Kaszel palacza to nie norma. Przewlekły kaszel, poranna flegma i zadyszka przy wysiłku mogą być pierwszymi objawami POChP – choroby, o której większość chorych nie wie. Proste badanie, spirometria, pozwala wykryć ją wcześnie, a rzucenie palenia to najlepsze, co można zrobić dla swoich płuc.

Wyślij ten wpis komuś, kto pali. Może dzięki temu szybciej sprawdzi swoje płuca.

Umów konsultację

Palisz lub paliłeś, kaszlesz od miesięcy, łapiesz zadyszkę albo często chorujesz na infekcje dróg oddechowych? Umów się do internisty lub lekarza rodzinnego. Lekarz zbada Cię, oceni objawy i w razie potrzeby zleci spirometrię. Przy nagłej, silnej duszności nie czekaj na wizytę, tylko dzwoń pod 112.

Zapraszamy do naszych lekarzy:

Zarejestruj się online lub zadzwoń.

Serdecznie ZAPRASZAMY do Centrum Medycznego Przyjaźni na konsultacje.

Nasi lekarze, którzy na co dzień pracują w szpitalach, skutecznie pomogą w terapii.
Zadzwoń i umów się na wizytę: 71 300 12 72 lub 71 300 12 73

Wszelkie informacje przedstawione w witrynie są publikowane i dystrybuowane wyłącznie w celach informacyjnych i nie mogą być traktowane ani zastąpić konsultacji lekarskiej i badania lekarskiego. Niedopuszczalne jest korzystanie z tych informacji jako źródła wiedzy dla samodzielnej terapii i diagnozowania chorób.
Centrum Medyczne PRZYJAŹNI nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za pogorszenie stanu zdrowia spowodowane odstąpieniem od konsultacji lekarskich i stosowaniem praktyk leczniczych wdrażanych na własną rękę.