Dlaczego niektórzy nie tolerują laktozy?

Laktoza to dwucukier, który występuje naturalnie w mleku i produktach mlecznych. Jest ona źródłem energii dla organizmu, ale aby zostać wykorzystana, musi zostać rozłożona na dwa cukry proste: glukozę i galaktozę. Do tego procesu potrzebny jest enzym laktaza, który jest produkowany w jelicie cienkim.

Niestety, nie u wszystkich osób laktaza działa prawidłowo. U niektórych jej aktywność jest niska lub zerowa, co uniemożliwia trawienie laktozy. Wtedy mówimy o nietolerancji laktozy, czyli najczęściej występującej nietolerancji pokarmowej.

Przyczyny nietolerancji laktozy

Nietolerancja laktozy może mieć różne przyczyny i rodzaje. Możemy wyróżnić trzy główne typy:

– Pierwotna nietolerancja laktozy – jest to najczęstsza forma nietolerancji cukru mlecznego. Jest ona spowodowana genetycznie i rozwija się stopniowo z wiekiem. U większości ludzi aktywność laktazy zmniejsza się po okresie karmienia piersią i osiąga niski poziom w wieku dorosłym. W niektórych populacjach (np. w Europie Północnej) aktywność laktazy utrzymuje się na wysokim poziomie przez całe życie dzięki mutacji genu LCT.
– Wtórna nietolerancja laktozy – jest to forma przejściowa lub trwała nietolerancji cukru mlecznego, która może pojawić się w każdym wieku. Jest ona spowodowana przez choroby lub czynniki uszkadzające błonę śluzową jelita cienkiego i kosmki jelitowe, które są odpowiedzialne za produkcję laktazy. Do takich czynników należą np. zakażenia, zapalenia, celiakia, nowotwory, chemioterapia, leki, niedożywienie.
– Alaktazja – jest to bardzo rzadka forma nietolerancji cukru mlecznego, która jest wrodzona i występuje od urodzenia. Jest ona spowodowana przez mutację genu LCT, która uniemożliwia syntezę laktazy. Osoby z alaktazją nie mogą trawić żadnej ilości laktozy i muszą unikać mleka i produktów mlecznych.

Objawy nietolerancji laktozy

Objawy nietolerancji laktozy mogą być różne i zależą od ilości spożytej laktozy i aktywności laktazy. Im więcej laktozy zostanie spożyte, a im niższa jest aktywność laktazy, tym silniejsze będą objawy.

Najczęściej występujące objawy to:

– Ból brzucha – jest to najbardziej charakterystyczny objaw nietolerancji laktozy. Ból może być ostry lub tępy, pojawia się zwykle w dolnej części brzucha i może promieniować do pleców lub boków. Ból nasila się po spożyciu produktów mlecznych i ustępuje po wypróżnieniu.
– Skurcze brzucha – są to nieprzyjemne skurcze mięśni gładkich jelita, które powstają w wyniku wzmożonej perystaltyki. Skurcze mogą być odczuwane jako kłucie, szarpanie lub kłucie w brzuchu. Skurcze nasilają się po spożyciu produktów mlecznych i ustępują po wypróżnieniu.

– Wzdęcia – są to uczucie pełności i rozdęcia brzucha spowodowane gromadzeniem się gazów w jelicie grubym. Gaz powstaje w wyniku fermentacji bakteryjnej laktozy, która nie została strawiona. Wzdęcia mogą być widoczne lub odczuwalne jako napięcie brzucha. Wzdęcia nasilają się po spożyciu produktów mlecznych i ustępują po wydaleniu gazów lub wypróżnieniu.
– Biegunka – jest to częste i luźne wypróżnienie o wodnistej konsystencji. Biegunka powstaje w wyniku wzrostu ciśnienia osmotycznego treści jelitowej spowodowanego obecnością nierozłożonej laktozy. Laktoza przyciąga wodę do jelita, co zwiększa objętość i płynność stolca. Biegunka nasila się po spożyciu produktów mlecznych i ustępuje po zaprzestaniu ich spożywania.
– Nudności – są to uczucie mdłości i odruch wymiotny spowodowane drażnieniem błony śluzowej żołądka i jelita przez kwasy i gazy powstające z fermentacji laktozy. Nudności mogą być poprzedzone uczuciem ciężkości w żołądku lub zgagą. Nudności nasilają się po spożyciu produktów mlecznych i ustępują po wymiotowaniu lub wypróżnieniu.

Diagnoza nietolerancji laktozy

Diagnoza nietolerancji laktozy polega na wykonaniu testów, które mają na celu ocenić aktywność laktazy i reakcję organizmu na spożycie laktozy. Najczęściej stosowane testy to:

  • Test krwi z obciążeniem laktozą – jest to inwazyjny test, który polega na pomiarze stężenia glukozy we krwi przed i po spożyciu roztworu zawierającego 50 g laktozy. Jeśli aktywność laktazy jest niska, laktoza nie zostanie strawiona i nie wpłynie na poziom glukozy we krwi. Test ten jest mniej dokładny niż test oddechowy i może być zaburzony przez inne czynniki, takie jak dieta czy leki.
  • Test genetyczny – jest to test, który polega na badaniu DNA pobranego z krwi lub śliny w celu wykrycia mutacji genu LCT, który koduje laktazę. Test ten pozwala na określenie predyspozycji do pierwotnej nietolerancji laktozy, ale nie uwzględnia innych przyczyn wtórnej nietolerancji laktozy.

Leczenie nietolerancji laktozy

Leczenie nietolerancji laktozy polega głównie na dostosowaniu diety do indywidualnej tolerancji laktozy. Nie ma jednej uniwersalnej diety dla wszystkich osób z nietolerancją laktozy, ponieważ każdy ma inny poziom aktywności laktazy i reaguje inaczej na spożycie produktów mlecznych. Niektóre osoby mogą spożywać niewielkie ilości laktozy bez objawów, podczas gdy inne muszą całkowicie jej unikać.

Ogólne zasady diety dla osób z nietolerancją laktozy to:

  • Unikanie lub ograniczanie spożycia produktów zawierających dużo laktozy, takich jak mleko, jogurt, ser biały, lody, masło, śmietana, twaróg.
  • Wybieranie produktów o niskiej zawartości laktozy lub bez laktozy, takich jak mleko roślinne (sojowe, ryżowe, migdałowe), ser żółty lub pleśniowy, jogurt naturalny lub grecki, kefir, maślanka.
  • Stosowanie preparatów z laktazą w postaci tabletek lub kropli, które uzupełniają niedobór enzymu i ułatwiają trawienie laktozy. Preparaty te należy przyjmować przed spożyciem produktów mlecznych lub dodawać do nich bezpośrednio.
  • Zapewnienie odpowiedniego spożycia wapnia i witaminy D, które są ważne dla zdrowia kości i zębów. Wapń można znaleźć nie tylko w produktach mlecznych, ale także w warzywach liściastych (np. szpinak, jarmuż), nasionach (np. sezam, chia), orzechach (np. migdały, pistacje), rybach (np. sardynki, łosoś), produktach wzbogaconych wapniem (np. pieczywo, soki). Witamina D jest syntetyzowana w skórze pod wpływem promieni słonecznych lub dostarczana z suplementów.

 

Serdecznie ZAPRASZAMY do Centrum Medycznego Przyjaźni na konsultacje.  Nasi lekarze, którzy na co dzień pracują w szpitalach, skutecznie pomogą w terapii.

Zadzwoń i umów się na wizytę: 71 300 12 72 lub 71 300 12 73

Wszelkie informacje przedstawione w witrynie są publikowane i dystrybuowane wyłącznie w celach informacyjnych i nie mogą być traktowane ani zastąpić konsultacji lekarskiej i badania lekarskiego. Niedopuszczalne jest korzystanie z tych informacji jako źródła wiedzy dla samodzielnej terapii i diagnozowania chorób.
Centrum Medyczne PRZYJAŹNI nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za pogorszenie stanu zdrowia spowodowane odstąpieniem od konsultacji lekarskich i stosowaniem praktyk leczniczych wdrażanych na własną rękę.

chirurg naczyniowy
chirurgia
Chirurg Wrocław
naczynia krwionośne

Zostaw komentarz

one × five =