Czerniaki skóry – diagnostyka i metody leczenia

W ostatnich latach na całym świecie obserwuje się znaczny wzrost zachorowań na czerniaka. Czerniak to nowotwór  złośliwy skóry, może również się pojawić na gałce ocznej, w obrębie ust, błony śluzowej nosa oraz stref intymnych. Najwyższy współczynnik zachorowalności notuje się w Australii. W Polsce co roku rozpoznajemy czerniaka średnio u 2500 osób rocznie.

W razie jakichkolwiek niepokojących zmian na skórze warto udać się na kontrolę do dermatologa.

Zbliżają się słoneczne miesiące, co nieodłącznie wiąże się dla większości z nas z opalaniem. Lekarze zalecają ekspozycję na promienie słoneczne każdego dnia, bo przecież słońce samo w sobie nie jest złe. Krótkie kąpiele słoneczne pozwolą złapać lekką opaleniznę i nie wywołają szkód natury zdrowotnej, a organizm wytworzy dzięki nim, bezcenną dla zdrowia kości i zębów, witaminę D. Pamiętajmy jednak, że opalać musimy się odpowiedzialnie. Leżenie na plaży przez kilka godzin w samo południe zawsze szkodzi. Najlepiej opalać się w godzinach popołudniowych (unikać przebywania na słońcu pomiędzy 11:00 a 16:00) i koniecznie korzystać z kremów lub olejków o odpowiednio wysokich filtrach (SPF 50).

Nawet jeśli trzymasz się tych zasad, możesz niekiedy zauważyć na swojej skórze niepokojące zmiany. Szczególnie jeśli dotyczą one znamion skórnych, ich powiększenia, zmiany kształtu lub barwy, to najwyższy czas zgłosić się do dermatologa.

Czerniak skóry może rozwinąć się u każdego. Polacy, z powodu jasnej karnacji skóry (tzw. “fenotyp nordycki”), są w dużym stopniu narażeni na czerniaka. Zagrożenie zachorowaniem wzrasta u osób:

  • o jasnej karnacji, rudych lub blond włosach, niebieskich oczach, piegach;
  • dużej liczbie znamion barwnikowych;
  • które doznały oparzeń słonecznych, szczególnie w dzieciństwie;
  • słabo tolerujących słońce;
  • przebywających w pełnym słońcu powyżej godziny dziennie;
  • u których w rodzinie występowały przypadki czerniaka lub innych nowotworów skóry;
  • korzystających z solarium.

Zasada ABCDE

Każde znamię, narośl czy pieprzyk, który budzi niepokój lub zmienia się w czasie, należy jak najszybciej skontrolować.

Można samodzielnie wykryć wczesną postać czerniaka, stosując kryteria ABCDE:

  1. A (assymetry) – asymetria znamienia;
  2. B (borders) – brzegi nierówne, postrzępione;
  3. C (color) – czerwony lub czarny i niejednolity kolor;
  4. D (diameter) – średnica, zazwyczaj powyżej 0,5 cm;
  5. E (evolution)- dynamika zmian skórnych: koloru, wielkości czy pojawienia się owrzodzenia.

Objawy takie jak swędzenie, krwawienie i pękanie znamienia są sygnałem alarmowym i wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej.

Leczenie i profilaktyka

Badanie znamion przeprowadzane u specjalisty jest szybkie, bezbolesne i nieinwazyjne. Lekarz dokładnie ogląda skórę całego ciała. Wykorzystuje w tym celu dermatoskop – urządzenie, które pozwala na  powiększenie i oświetlenie obserwowanego obszaru, dzięki czemu uwidoczniona zostaje głębsza struktura znamienia i wszelkie jego zmiany.

Podstawą dalszej diagnostyki czerniaka jest mikroskopowe badanie całej zmiany barwnikowej usuniętej przez chirurga. Zabieg ten wykonuje się w znieczuleniu miejscowym – pobierany jest wycinek zmiany skórnej z zachowaniem 1–2 mm niezmienionej chorobowo skóry. Poddaje się go ocenie histopatologicznej.

Warto wiedzieć, że nie tylko rozmiar czerniaka, który widzimy na skórze jest istotny. Bardzo ważne jest, czy czerniak urósł w głąb skóry, przebił się przez naskórek i skórę właściwą (która ma ok. 1 mm) i dotarł do naczyń krwionośnych i limfatycznych. Komórki nowotworowe docierają najpierw do węzłów chłonnych, które są najbliżej miejsca gdzie pojawił się czerniak. Węzły chłonne przez jakiś czas zatrzymują wewnątrz siebie komórki nowotworowe, ale po kolejnych kilku miesiącach ta bariera może być złamana i komórki nowotworowe przedostają się do całego organizmu. Kiedy komórki czerniaka przedostaną się do organizmu, krwioobiegu, bardzo szybko zajmują kolejne organy, w tym wątrobę, płuca, czy mózg.

Zasady zapobiegania czerniakowi są proste i dostępne dla każdego.

  • należy nie dopuszczać do oparzenia skóry spowodowanego promieniowaniem UV (ograniczyć ekspozycję na słońce, ubierać nakrycia głowy i okulary z filtrem UV);
  • przebywając na słońcu, należy unikać nadmiernego nasłonecznienia i smarować całe ciało kremem z odpowiednim filtrem;
  • nie korzystajmy z solariów, tam ryzyko oparzenia skóry i powstałych w jego wyniku zmian na skórze znacznie wzrasta.

Profilaktyka czerniaka polega na stałej, uważnej kontroli całej skóry i w przypadku zaobserwowania nowych zmian lub zmianie już istniejących, wizyty u dermatologa lub chirurga onkologa.

Badaniami diagnostycznymi i ewentualnym leczeniem zajmą się nasi dermatolodzy w Centrum Medycznym PRZYJAŹNI.

Jak ważna jest wczesna diagnoza i szybko podjęte leczenie:

Przykładowe zdjęcia czerniaka:

Zdjęcia: dermIS.net (Dermatolgy Information System), FreeImages.com

Wszelkie informacje przedstawione w witrynie są publikowane i dystrybuowane wyłącznie w celach informacyjnych i nie mogą być traktowane ani zastąpić konsultacji lekarskiej i badania lekarskiego. Niedopuszczalne jest korzystanie z tych informacji, jako źródła wiedzy dla samodzielnej terapii i diagnozowania chorób.
Centrum Medyczne PRZYJAŹNI nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za pogorszenie stanu zdrowia spowodowane odstąpieniem od konsultacji lekarskich i stosowaniem praktyk leczniczych wdrażanych na własną rękę.

Zostaw komentarz

three × four =